تعاریف نخبگی مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل

1. نخبه چه كسي است؟

فردی برجسته و کارامد با اثرگذاری بارز در خلق و گسترش علم، فنّاوری، هنر، ادب، فرهنگ و مدیریت کشور در چارچوب ارزش‌های اسلامی كه لازم است ويژگي‌هاي زير را داشته باشد:

الف. بهره‌مندی از هوش، خلاقیت، انگیزه ذاتی

ب. واجد خبرگی و تخصص در حوزه‌اي خاص

ج. دارای اثرگذاری بی‌بدیل یا کم‌بدیل در اجتماع تخصصی خود و در چارچوب گفتمان نظام اسلامی

 

2. صاحب استعداد برتر چه كسي است؟

فردي كه مستعد نخبگی است ليكن هنوز به آن شرايط دست‌نيافته و مستلزم فرایند هدایت و توانمندسازی براي كسب خبرگي و نهايتاً اثرگذاري بر محيط است.

 

3. اجتماع نخبگاني چيست؟

افراد یا گروه‌هایی باتوانمندی‌های بالقوه یا بالفعل در انجام فعالیت‌های نخبگانی هستند.

 

4.  گروه نخبه چيست؟

هر يك از گروه‌ها، سازمان‌ها و نهادهايي كه در مقايسه با ساير هويت‌هاي مشابه، توانمندي انجام فعاليت‌هاي نخبگاني را دارا هستند.

 

5. گروه صاحب استعدادبرتر چيست؟

هريك از گروه‌ها، سازمان‌ها يا نهادهايي كه استعداد كسب توانمندي‌هاي ويژه‌اي را دارد ولي براي تبديل آن‌ها به گروه نخبه، بايد حمايت‌ها و برنامه‌ريزي‌هاي لازم صورت پذيرد.

 

6. منظور از فعالیت­های نخبگانی چه نوع فعالیت­هایی است؟

فعالیتی آگاهانه، خلاقانه و نوآورانه با اثرگذاری محسوس بر پیشرفت کشور در حوزه‌های مختلف از قبیل: علم، فنّاوری، هنر، ادب، فرهنگ و مدیریت با تأکید بر شناخت مسائل و مشکلات کشور است.

 

7. مصاديق فعاليت‌هاي نخبگاني در اين آيين‌نامه چيست؟

الف. كسب رتبة برتر در المپيادهاي دانش‌آموزي ملّي و جهاني

ب. كسب رتبة برتر در آزمون‌های سراسری ورود به دانشگاه‌هاي كشور

ج. كسب رتبة برتر در المپیادهای ملّی دانشجویی

د. كسب رتبة برتر در آزمون‌هاي سراسري علوم پزشكي كشور اعم از آزمون‌هاي جامع، پيش‌كارورزي، دستياري در رشته‌هاي پزشكي، دندان‌پزشكي و داروسازي و دستياري فوق تخصصي پزشكي

ه. كسب عنوان دانشجوی ممتاز دانشگاه‌ها

و. كسب عنوان دانشجوي نمونة كشوري

ز. برگزيده شدن در جشنواره‌هاي علمي،پژوهشي،‌ فنّاورانة مورد تأیید بنياد

ح. برگزيده شدن در مسابقات قرآني مورد تأييد بنياد

ط. فعاليت‌هاي هنري يا ادبي برجسته

ی. برگزيده شدن در مسابقه‌هاي ملي و جهاني مهارت

ك. ثبت اختراع برگزيده

 

8. ويژگي‌هاي آيين‌نامه جايزه‌هاي تحصيلي چيست؟

الف. شناسايي مشمولان از طريق رصد رفتار و فعاليت‌هاي دانشجويان صاحب استعداد برتر

ب. تأكيد بر رویکرد توانمندسازی دانشجويان در محيط دانشگاه به جای رویکرد صرفاً حمايت مادّي

ج. توجه به مجموعة فعاليت‌هاي نخبگانی دانشجويان در دانشگاه

د. توجه به تنوع استعدادها و هدايت و حمايت از هر دانشجوي مستعد در مسير استعدادها و توانمندي‌هاي مختص خودش

ه‍ . توجه به رويكرد نهادمحوري (دانشگاه محوری) و سپردن مديريت اجرايي آيين‌نامه به دانشگاه و استفاده از مثلث «دانشگاه»، «استاد» و «دانشجو» در اعطاي جايزه‌ها

و. توجه به گروه‌های نخبگانی در کنار افراد

ز. ایجاد تعهد در دانشجو از طریق ترویج فرهنگ کار و تلاش به جای ایجاد توقع

 

9. شرایط لازم برای بهره­مندی از جایزه­های تحصیلی چیست؟

شرايط لازم، احراز يكي از ويژگي‌هاي زير است؛ ليكن دانشجو بايد علاوه بر ويژگي‌هاي ذيل، درقياس با ساير دانشجويان بيشترين امتياز را از فعاليت‌هاي نخبگاني كسب كرده‌باشد.

الف. نفرات برتر المپيادهاي دانش‌آموزي كشوري و جهاني كه موفق به كسب مدال‌هاي طلا، نقره و برنز از اين مسابقات شده‌اند.

ب. برگزیدگان آزمون‌های سراسری ورود به مؤسسه‌هاي كشور (وزارت علوم، بهداشت و دانشگاه آزاد اسلامي) در مقاطع كارشناسي، كارشناسي ارشد ناپيوسته و دكتري حرفه‌اي بر اساس نمرة تراز آزمون بيش از 2/5انحراف معيار از ميانگين كل شركت‌كنندگان در آزمون؛

ج. افرادي كه در المپیادهای ملّی دانشجویی( المپيادهاي مورد تأييد وزارت علوم، بهداشت و دانشگاه آزاد) موفق به كسب رتبه‌هاي اول تا سوم كشوري شده‌اند.

د. افرادي كه در آزمون‌هاي جامع، پيش‌كارورزي، دستياري در رشته‌هاي پزشكي، دندان‌پزشكي و داروسازي و دستياري فوق تخصصي پزشكي موفق به كسب رتبه‌هاي اول تا سوم شده‌اند.

ه. دانشجویان ممتاز مؤسسه‌ها

و. برگزيدگان مرحلة كشوري دانشجويان نمونه در مقاطع كارشناسي، كارشناسي‌ارشد و دكتري که با معرفی وزارت علوم یا وزارت بهداشت و تأیید بنیاد انتخاب می­ شوند؛

ز. برگزيدگان جشنواره‌های علمی، پژوهشی و فنّاورانه مورد تأیید بنياد (منظور جشنواره‌هاي منطقه‌اي و جشنواره­ های ملّی ارزیابی اختراع است که توسط سایر سازمان­ها و نهادها برگزار می­ شود و شرایط بنیاد را برای حمایت برآورده می­ کنند. بنیاد در این جشنواره­ ها نیز به ارزیابی اختراع­ های برگزیده می­پردازد.

ح. برگزيدگان مسابقه‌هاي قرآني که براساس آیین­ نامۀ پشتیبانی از برگزیدگان مسابقات قرآنی انتخاب می­ شوند مشروط بر ادامه تحصيل در رشته‌هاي مرتبط؛

ط. برگزيدگان هنري و ادبي که براساس مفاد آیین­نامۀ پشتیبانی از برگزیدگان هنری و برگزیدگان ادبی کشور انتخاب می­شوند مشروط بر ادامه تحصيل در رشته‌هاي مرتبط؛

ی. برگزیدگان مسابقه‌هاي ملّي مهارت که براساس مفاد آیین ­نامۀ پشتیبانی از برگزیدگان مسابقه­ های ملی و بین الملی مهارت انتخاب می­ شوند مشروط بر ادامه تحصيل در رشته‌هاي مرتبط.

ك. مخترعان برگزیده که براساس مفاد آیین­ نامۀ شناسایی و پشتیبانی از اختراع­های برگزیده انتخاب می­شوند.

 

10. نحوة ارزيابي،گزینش و بهره­مندی از جایزه­های تحصیلی به چه صورت است؟

ارزيابي فعاليت‌هاي نخبگاني دانشجويان در دو سطح انجام مي‌شود. ابتدا دانشگاه‌ها باتوجه به ظرفيتي كه بنياد به هريك از آن‌ها اعلام مي‌كند و براساس ويژگي‌هاي دانشجوياني كه مي‌توانند مشمول آيين‌نامه شوند آنان را براساس فعاليت‌هاي نخبگاني‌شان غربال و تعدادي را به بنياد معرفي مي‌كنند.سپس بنياد با بررسي نهايي حائزان بيشترين امتياز از فعاليت‌هاي نخبگاني را به عنوان برگزيدة نهايي انتخاب و به دانشگاه هاي محل تحصيل آنان ‌معرفي مي‌كند.

 

11. چه جايزه‌هايي به دانشجويان تعلق مي‌يابد؟

باتوجه به هدف بنياد كه شناسايي توانمندي دانشجويان صاحب استعداد برتر در ساحت‌هاي آموزشي، پژوهشي، فنّاوري و فرهنگي و هدايت آنان براي ورود به يكي از آن عرصه‌ها است، جايزه‌هايي را در چهار دسته زير به دانشجويان صاحب استعداد برتر اعطا مي‌كند:

الف.جايزة آموزش: با هدف تسهيل مسير آموزشي و هدایت دانشجويان براي ورود به عرصة آموزش

ب.جايزة پژوهش: با هدف تسهيل مسير پژوهشي و هدایت دانشجويان براي ورود به عرصة پژوهش

ج.جايزة فنّاوري: با هدف تسهيل مسير فنّاورانه و نوآورانه و هدایت دانشجويان براي ورود به عرصةكارآفريني

د. جايزة فرهنگ: با هدف ارتقاي فرهنگ اسلامي ـ ايراني،‌ تقویت هويت ملّي و رفع نيازهاي مادّي و اجتماعي دانشجويان

 

هريك از جايزه‌ها به نام يكي از دانشمندان اسلامي- ايراني كه در آن زمينه از مشاهير هستند نام‌گذاري و اعطا مي‌شود . جايزة آموزش به نام «پدر رياضيات جديد ايران» مرحوم دكترغلامحسين مصاحب، جايزة پژوهش به نام «پدر واكسن ايران» مرحوم دكتر حسين ميرشمسي، جايزة فنّاوري به نام مرحوم دكتر رحمان دادمان و جايزة فرهنگ به نام مرحوم دكتر سيد جعفر شهيدي، مورّخ شهير تاريخ اسلام، نام‌گذاري شده است.

 

12. هدف از اعطاي اين جوايز به دانشجويان مقطع كارشناسي ارشد چيست؟

تسهیلات ارائه شده در این جوایز و در این سطح برای این افراد، بیشتر در جهت توانمندکردن آنان در حوزه‌های آموزشي، پژوهشي،فنّاورانه وکارآفرینی است.

13. جایزه­ها در چه بازه زمانی به دانشجویان تعلق می­گیرد؟

دانشجویاني كه از سوي بنياد انتخاب مي‌شوند به مدت یک­سال تحصیلی(از ابتدای مهرماه تا پایان شهریور ماه سال بعد) از جایزه های بنیاد بهره ­مند می­شوند و براي سال‌هاي بعد لازم است مجدد در فرايند ارزيابي و رقابت با ساير دانشجويان قرار گيرند.

 

14. چنانچه دانشجو در یک مقطع از تحصیل از این جایزه­ها استفاده کرده باشد امکان استفاده مجدد در مقطع تحصیلی دیگر وجود دارد؟

بله. محدوديتي براي استفاده از اين جايزه‌ها در مقاطع تحصيلي مختلف وجود ندارد و چنانچه دانشجو بتواند در هر سال تحصيلي با دانشجويان مشابه خود رقابت كند، درصورت كسب بيشترين امتياز از فعاليت‌هاي نخبگاني، انتخاب و می­تواند از این جایزه­ها بهره­مند شود.

 

15. آیا تمام فعالیت­های نخبگانی دارای امتیاز برابری هستند؟

امتیازهایی که به فعالیت­ های نخبگانی داده شده بر اساس میزان اهمیت آن­ها است به همین دلیل امتیاز متفاوتی به فعالیت­ ها اختصاص داده شده است. مثلاً جشنوارۀ بین­ المللی خوارزمی اعتبار بیشتری نسبت به جشوارۀ خوارزمی در سطح دانش آموزی دارد به همین دلیل امتیاز بیشتری به آن تخصیص داده خواهد شد.

 

16. آیا تأثیر هریک از فعالیت­های نخبگانی در تمام جایزه­ها یکسان است؟

هدف شناسايي و هدايت استعدادهاي دانشجويان در زمينه‌اي خاص است به همين دليل تلاش بنياد اين است كه اگر دانشجويي در حوزة آموزش قوي‌تر است در همان حوزه هم تقويت شود. از اين‌رو براساس اينكه جنس هر فعالیت به کدام یک از جایزه­ها مرتبط‌تر است ضریب بیشتری به آن فعالیت در آن جایزه داده شده است. برای مثال اختراع­های برگزیده بیشتر به جايزة فنّاوري ارتباط دارد بنابراین در جایزه‌های فنّاوری ضریب بیشتری به آن تعلق گرفته است یا المپیادهاي دانش‌آموزي هیچ ارتباطی با فنّاوری و کارآفرینی ندارد بنابراین در كسب جایزۀ فنّاوری هم اثري ندارد.

 

17. جایزۀ آموزش چه نوع تسهیلاتی را در بر مي‌گيرد؟

چنانچه دانشجويي در فعاليت‌هاي آموزشي موفق‌ باشد اين جايزه با هدف تسهيل مسير آموزشي و توانمند سازي دانشجو در زمينة آموزش به آن تعلق مي‌گيرد و شامل تسهیلات زير است:

الف. اعتبار توانمندسازي آموزشي

پس از ارائه گواهي شركت دانشجو در كارگاه‌ها و كلاس‌هاي آموزشي مرتبط نظير زبان خارجي، رايانه و ... به دانشجو پرداخت مي‌شود.

ب. اعتبار آموزش یاری:

اعتبار دستيار آموزشي استاد است كه به دانشجويان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی پس از پذيرش از سوي يكي از اعضاي هيئت علمي دانشگاه و براساس قراردادي كه دانشگاه با دانشجو منعقد مي‌كند به‌صورت ماهانه به مدت یک سال تحصيلي پرداخت مي‌شود كه مبلغ آن توسط بنياد تأمين اعتبار مي‌شود.

 

18. آیا برای دریافت اعتبار آموزش­یاری می­توان از عضو هیئت علمی مؤسسه­ای غیر از محل تحصیل، پذیرش گرفت؟

خیر، برای این منظور باید حتماً از یکی از اعضای مؤسسه محل تحصیل پذیرش دریافت کرد.

 

19. جایزۀ پژوهش چه نوع تسهیلاتی را در برمي‌گيرد؟

چنانچه دانشجو در فعاليت‌هاي پژوهشي موفق باشد، این جایزه با هدف تسهيل مسير پژوهشي و توانمند سازي آنان در زمينة پژوهش، شامل تسهیلات زیر است:

الف.اعتبار ارتباطات علمی

شامل کمک هزینۀ اشتراک نشریات علمی داخلی و خارجی، کمک هزینۀ عضویت در انجمن­های علمی، تسهیلات خرید کتاب.

ب. اعتبار اجرای پایان­نامه یا رساله

به منظور تهیه ملزومات، دستگاه­ ها ، مواد مصرفی و .... در راستای انجام پایان­نامه/ رساله، بنیاد پس از تصويب طرح پيشنهادي پايان‌نامه / رساله اعتباری را در اختیار دانشجویان مشمول قرار می­دهد.

ج.كمك هزينة شركت در همايش‌هاي علمي

به دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری كمك هزينه‌اي به اين منظور اعطا می­شود.

د. اعتبار هستة پژوهشي

باتوجه به هدف بنياد به منظور گسترش فعاليت‌هاي گروهي، درصورت تشكيل و فعاليت گروه پژوهشي دانشجويي مطابق مقرراتي كه دانشگاه مصوب مي‌كند، بنیاد مبلغی را برای پیشبرد فعالیت­ها در اختیار این گروه قرار می­دهد.

ه‍.اعتبار پژوهش­یاری

اعتبار دستيار پژوهشي استاد است كه چنانچه دانشجويان مقطع كارشناسي ارشد و دكتري در يكي از طرح‌هاي پژوهشي مصوب اعضاي هيئت علمي دانشگاه متبوع همكاري داشته باشد براساس قراردادي كه دانشگاه با دانشجو منعقد مي‌كند مبلغي به‌صورت ماهانه به مدت یک سال تحصيلي پرداخت مي‌شود كه اين مبلغ توسط بنياد تأمين اعتبار مي‌شود.

و. اعتبار فرصت مطالعاتی داخلی و خارجی

دانشجویان مقطع دکتری تخصصی، که از یکی از دانشگاه­های داخل یا خارج از کشور پذیرش فرصت مطالعاتی دریافت کنند پس از تصويب درخواست خود در دانشگاه از اين اعتبار برخوردار می­شوند.

 

20. جایزۀ فنّاوری چه نوع تسهیلاتی را در برمي‌گيرد؟

چنانچه دانشجو در فعاليت‌هاي فنّاورانه و كارآفريني موفق باشد، این جایزه با هدف تسهیل مسیر فنّاورانه و نوآورانه و توانمند‌سازي دانشجویان برای ورود به عرصۀ کارآفرینی تسهیلات زیر را به دانشجویان صاحب استعداد برتر اعطا می­کند:

الف. اعتبار هستة فنّاوري و كارآفريني

چنانچه دانشجويان قادر به تشكيل شركت زايشي از دانشگاه متبوع مطابق مقررات دانشگاه باشد اين اعتبار به آنان اعطا مي‌شود.

ب. اعتبار توان­مندی در دوره­های آموزشی کارآفرینی (تجاری سازی، حقوق مالکیت فکری و ...)

براي آشنايي دانشجويان با فضاي فنّاوري و كارآفريني به آنان اعطا مي‌شود.

ج. اعتبار فن­یاری

پس از پذيرش دانشجو مشمول (کارشناسی ارشد و دکتری تخصصي) در يكي از شركت‌هاي زايشي دانشگاه متبوع به عنوان دستيار فنّاورانه براساس قراردادي كه دانشگاه با دانشجو منعقد مي‌كند مبلغي به‌صورت ماهانه به مدت یک سال تحصيلي پرداخت مي‌شود كه اين مبلغ توسط بنياد تأمين اعتبار مي‌شود.

21.جايزة فنّاوري با چه هدفي در نظر گرفته شده است؟

جایزه فناوری دادمان به منظور ورود دانشجویان به فضای کارآفرینی و آشنا شدن آنان با بازار کار و فنّاوری در نظر گرفته شده است.

 

22. جایزۀ فرهنگ چه نوع تسهیلاتی را دربر مي‌گيرد؟

این جایزه با هدف ارتقای فرهنگ اسلامی- ایرانی، هویت بخشي ملّی و رفع نیازهای مادّی و اجتماعی دانشجویان تسهیلات زیر را به دانشجویان صاحب استعداد برتر اعطا می­ کند:

الف. راتبۀ سالانه

مبلغی به‌صورت ماهانه و درازاي كار دانشجويي به منظور تأمین بخشی از هزینه­ های تحصیل به دانشجو اعطا م­ی شود. و به منظور اينكه دانشجويان مقطع كارشناسي ارشد و دكتري به اين مبلغ اكتفا نكنند و بيشتر به دنبال فعاليت‌هاي علمي باشند اعتبار اين جايزه در اين مقاطع نسبت به مقطع كارشناسي كاهش يافته است.

ب. ودیعه اجارۀ مسکن

با استفاده از ظرفیت صندوق رفاه دانشجویی مبلغی به صورت قرض‌الحسنه به عنوان تأمین وديعة مسکن در اختیار دانشجويان متأهل قرار می­ گیرد. این مبلغ بعد از دانش‌آموختگي از سوی دانشجو بازپرداخت می ­شود.

ج. هدیۀ ازدواج

د. اعتبار سفرهای زیارتی – فرهنگی

بنياد اعتبار مربوط به اين جايزه را به فرد اعطا نمي‌كند بلكه اين اعتبار در اختيار دانشگاه به منظور برگزاري اردوهاي زيارتي- فرهنگي‌قرار مي‌گيرد .


23. آیا امکان دارد دانشجو از بیش از یک جایزه ( آموزشی، پژوهشی، فنّاوری، فرهنگي) بهره ­مند شود؟

با توجه به اینکه امتیاز مربوط به هر یک از جوایز به‌صورت جداگانه بررسی می­ شود به همین منظور دانشجو در صورت کسب حداقل امتیاز در هر جایزه وارد فرایند رقابتی در آن جایزه خواهد شد و در صورت انتخاب، جایزه به آن تعلق می­ گیرد با در نظر گرفتن این موضوع انتظار اين است كه هر دانشجو بتواند مشمول يكي از جايزه‌ها باشد.


24. نقش دانشگاه در اجراي اعطاي جايزة تحصيلي به چه نحوي است؟

بنياد درصدد است تا به‌صورت تدريجي اجراي اين آيين‌نامه را به دانشگاه‌ها واگذار كند به نحوي كه پرداخت اعتبار هر ساله از سوي بنياد به دانشگاه‌ها انجام شود و دانشگاه ها مطابق با مقررات و ضوابط بنياد، اقدام به گزينش و انتخاب دانشجويان مشمول و پرداخت تسهيلات به آنان كنند و بنياد صرفاً بر اجراي صحيح آيين‌نامه نظارت داشته باشد.